Film & Verdieping – Autoritaire Verleiding
Maatschappelijke pijnpunten zichtbaar en bespreekbaar maken, dat is wat Film & Verdieping bij Cinecitta doet. Zes films met nagesprek dit najaar. Ditmaal is het thema Autoritaire Verleiding.
Vrije samenlevingen verdwijnen zelden van de ene dag op de andere. Ook verdwijnen ze zelden door geweld van buitenaf. Meestal brokkelen ze af van binnenuit. Het grootste gevaar schuilt in de ‘autoritaire verleiding’. In een wereld vol complexiteit, snelle veranderingen en maatschappelijke verdeeldheid groeit het verlangen naar eenvoud, orde en daadkracht. Niet alleen bij dictators in spe, maar ook bij gewone burgers en intellectuelen die de rommelige complexiteit van de democratie moe zijn.
Film & Verdieping ontrafelt de autoritaire verleiding. Van de fascinatie voor charismatische leiders (The Last King of Scotland) tot het uitschakelen van het eigen denken (Hannah Arendt). Van onderwijspropaganda (Mr. Nobody against Putin) tot onzichtbare algoritmes (Ex Machina). We kijken ook naar de tegenkrachten: van de kracht van het eigen geweten (Das Leben der Anderen) tot de rol van de kritische pers (All the President’s Men).
Zes films. Zes nagesprekken met deskundigen. Eén centrale vraag: wanneer en waarom geven we onze vrijheid uit handen? Waar vinden we de moed om de open samenleving te beschermen?
Spreker Ralf Bodelier
Iedere editie zal schrijver, journalist, filosoof Ralf Bodelier in gesprek gaan over de thema’s uit de film. Na aanvang van iedere filmvertoning zal dat gebeuren met (ervarings)deskundigen uit het werkveld.
Ralf is Filosoof, schrijft essays voor kranten en is auteur van een tiental boeken, waaronder de roman Atheïst in Afrika (2001) en de essaybundel Lang Leve de Mens (2022). Hij maakte een webdocumentaire in de sloppenwijken van Malawi, wandelde in coronatijd van Jeruzalem naar Bouillon en hoopt met zijn organisatie Curicos.nl mensen te inspireren met een nieuw, feitelijk en bemoedigend wereldbeeld. Bodelier houdt van impactvolle en emotioneel betrokken films en hoopt dat Film & Verdieping bezoekers aanzet tot empathie en actie. De vragen die de films oproepen, stelt hij ook tijdens het nagesprek: Wat hebben we gezien? Waarop mogen we hopen? Wat moeten we doen?
Kaarten zijn per avond te bestellen voor € 12,50 of u kunt voor € 65,- een passe-partout kopen waarmee u bij iedere voorstelling aanwezig kan zijn.
Bestel hier uw Passe-Partout: Passe-Partout
De Film & Verdieping voorstellingen zijn inclusief koffie en thee. Kaarten per voorstelling zijn hieronder te bestellen.
The Last King of Scotland – dinsdag 10 november om 19:00 uur – Nagesprek met Jos Hummels – Africapodcast
De verleiding van de ‘sterke man’
Een jonge Schotse arts wordt de lijfarts van de Oegandese dictator Idi Amin.
Eerst raakt hij gefascineerd door diens charisma, dan stuit hij op de wreedheid van het regime. Een film over de verleidingskracht van de ‘sterke man’. Waarom vallen we zo makkelijk voor leiders met simpele antwoorden? En hoe beschermen we de trage, democratische instituten?
‘Je bent net een kind. En dat is precies wat jou zo gevaarlijk maakt.’
— Idi Amin
Hannah Arendt – dinsdag 17 november om 19:00 uur – Met een inleiding van Ralf Bodelier
De meeloper en het systeem
Tijdens het proces tegen nazibureaucraat Adolf Eichmann treft de Joodse journalist en filosoof Hannah Arendt geen monster aan. Ze ziet een gewone man die bevelen opvolg de. Arendt spreekt over de ‘banaliteit van het kwaad’. Ontstaat het grootste kwaad uit slechtheid of uit gedachte loosheid? Wat doen wij wanneer we worden verzocht onze verantwoordelijkheid af te staan?
‘Denken is geen kennis; het is het vermogen om goed van kwaad en mooi van lelijk te onderscheiden.’
— Hannah Arendt
Das Leben der Anderen – dinsdag 1 december – Nagesprek met Wim Berkelaar – boekrecensent VPRO
De verstikking van de totalitaire staat
In de DDR krijgt een Stasi-agent de opdracht een succes volle toneelschrijver af te luisteren. Naarmate hij dieper doordringt in zijn wereld, begint zijn loyaliteit aan het regime te wankelen. Ondanks het verstikkende systeem kan de menselijkheid van een bureaucraat ontwaken.
Hoe wordt vandaag onze privacy bedreigd? Waar vinden wij de moed om ons uit te spreken tegen onzichtbare controle? Nagesprek: Wim Berkelaar – boekrecensent VPRO
‘Kan iemand die deze muziek werkelijk heeft gehoord, nog een slecht mens zijn?’
— Georg Dreyman
All the President’s Men – dinsdag 15 december om 19:00 uur – nagesprek met Dr. Mirjam Vossen – mediawetenschapper, CuriCos
De democratische waakhond
Twee journalisten van The Washington Post onderzoeken een schijnbaar kleine inbraak in het Watergate-complex. Hun vasthoudendheid legt een gigantische doofpotaffaire bloot die uiteindelijk leidt tot de val van president Nixon. De film belicht de onmisbare rol van een onafhankelijke pers als waakhond binnen een democratie.
Hoe functioneert die journalistieke controlefunctie vandaag de dag, in een tijd waarin de term ‘fake news’ als politiek wapen wordt ingezet en informatie versnippert?
‘Follow the money’
— Deep Throat
Mr. Nobody against Putin – dinsdag 29 december om 19:00 uur – Nagesprek met Dénis van Vliet – Ruslandkenner, Raam op Rusland
De rauwe actualiteit
Een Russische basisschoolleraar filmt hoe het Russische onderwijssysteem verandert in een propaganda-apparaat. Hoe wordt vandaag onze privacy bedreigd? Waar vinden wij de moed om ons uit te spreken tegen onzichtbare controle?
Nagesprek: Wim Berkelaar – boekrecensent VPRO ‘Kan iemand die deze muziek werkelijk heeft gehoord, nog een slecht mens zijn?’ — Georg Dreyman Welke mechanismen gebruikt een modern regime als dat van Poetin om grip te krijgen op de geest van een generatie? En wat vraagt het van een individu om onder zoveel druk de waarheid te blijven spreken?
‘Ik besefte dat ik, als ik zou zwijgen, onderdeel zou worden van deze machine.’
— Pyo
Ex Machina – dinsdag 12 januari om 19:00 uur – Nagesprek met Prof. dr. Esther Keymolen – Hoogleraar Digitale Technologie TU
Blik op de toekomst
Een jonge programmeur moet de menselijke kenmerken van Ava testen. Ava is een ‘menselijke’ robot, tjokvol kunstmatige intelligentie. Zij gebruikt haar rationaliteit en charmes om haar bouwer te manipuleren en haar vrijheid op te eisen. Is de dictator van de toekomst nog wel een mens van vlees en bloed? Zijn we bereid onze autonomie op te offeren aan algoritmes die ons beter begrijpen dan wij onszelf?
‘Is het niet raar om iets te creëren dat jou haat?’
— Ava
Muzikaal eindejaarscollege: De Autoritaire Verleiding | zondagochtenden 13, 20 en 27 december
Samen met mediawetenschapper Dr. Mirjam Vossen ontrafelt filosoof Dr. Ralf Bodelier de autoritaire persoonlijkheid. Aan de hand van prikkelende inzichten, filmfragmenten en voorbeelden uit de actualiteit onderzoeken ze wat gewone burgers kunnen doen om de verleiding te weerstaan. Hun college wordt omlijst met livemuziek door een vijfkoppig combo onder leiding van Trudy Raymakers.
Zondag 13 december & zondag 20 december van 11.00 tot 13.00 uur in het Atrium van Cinecitta. Zondag 27 december van 14.00 tot 16.00 uur op de Abdij van Koningshoeven.
Aanmelden via een mailtje naar info@curicos.nl
Entree: vrije gift na afloop.
